Tatlı krizi: neden olur, ne iyi gelir, nasıl geçer?
Tatlı krizinin 7 yaygın sebebi, kriz anında işe yarayan pratik adımlar ve tatlı krizine iyi gelen sağlıklı atıştırmalıklar.
Tatlı krizi çoğu zaman birdenbire gelmez. Genelde fark edilebilen bir sebebi vardır, ve seninkinin ne olduğunu bulunca başa çıkmak çok kolaylaşır. Bu rehberde önce kriz anında ne yapacağını, sonra krizlerin neden olduğunu ve daha seyrek hale nasıl geleceğini bulacaksın.
Kriz anında: 5 dakikalık plan
- Adını koy ve geçmesine izin ver. Tatlı isteği dalga gibidir: yükselir, zirve yapar, söner. 4 saniye nefes al, 6 saniyede ver ve isteği bedeninde nerede hissettiğine dikkat et. Psikologlar buna dürtü sörfü diyor.
- 15 dakika yürü. Her gün çikolata yiyen kişilerle yapılan bir çalışmada, çalışmaya başlamadan önce 15 dakika tempolu yürüyenler, dinlenenlere göre masadaki çikolatanın yaklaşık yarısını yedi (Oh ve Taylor, Appetite, 2011).
- Bir bardak su ya da şekersiz çay iç. Sihir değil, ama krizin sönmesi için gereken birkaç dakikayı kazandırır.
- Ortamı değiştir. Başka bir odaya geç ya da dişlerini fırçala. Naneden hemen sonra neredeyse hiçbir şey lezzetli gelmez.
- Hâlâ tatlı istiyorsan akıllı seç. Aşağıdaki listeden bir şey al.
Tatlı krizine iyi gelen 12 atıştırmalık
- Dondurulmuş üzüm ya da çilek
- Tarçınlı elma dilimleri
- İki hurma ve birkaç ceviz
- Sade yoğurt ve meyve
- Bir iki kare bitter çikolata (%70 ve üzeri)
- Fırında tarçınlı armut ya da elma
- Muz ve bir kaşık fıstık ezmesi
- Bir avuç fındık ya da badem
- Kakaolu süt (şekersiz)
- Mandalina ya da portakal
- Lor peyniri ve meyve
- Haşlanmış yumurta ve bir meyve (aç olduğun anlar için)
Meyvenin doğal şekeri lif ve suyla birlikte gelir ve eklenmiş şeker sınırına sayılmaz. Meyve suyu ve kuru meyve daha yoğundur, onları az tut.
Tatlı krizi neden olur? 7 yaygın sebep
1. Az uyumak
Kötü bir gecenin ardından beyin kalorili yiyeceklere daha güçlü tepki verir, karar veren bölgeler ise daha sessiz kalır. UC Berkeley'deki bir çalışmada uykusuz kalan kişiler, tam bir gece uyuduktan sonrakine göre daha fazla kalorili yiyecek istedi (Greer, Goldstein ve Walker, 2013).
2. Stres ve duygular
Tatlı hızlı bir teselli. Stresli, üzgün, yalnız ya da kaygılıyken beyin bildiği en hızlı ödüle uzanır. Yemekten önce duyguyu fark et ve yemek olmayan bir teselli seç: kısa bir yürüyüş, bir telefon, bir duş.
3. Alışkanlık ve saat
Yıllardır her öğle yemeğinin ardından tatlı yiyorsan beyin o saatte tatlı ister, aç olsan da olmasan da. Rutini değiştir ve bir "eğer-o zaman" planı yap: "Eğer yemekten sonra canım tatlı çekerse, o zaman önce bir çay içeceğim."
4. Uzun süre aç kalmak
Kahvaltıyı ya da öğle yemeğini atlamak birkaç saat sonra enerji düşüşüne yol açar. Protein, lif ve biraz yağ içeren düzenli öğünler bu düşüşü küçültür.
5. Damağın tatlıya alışmış olması
Ne kadar çok tatlı yersen o tatlılık seviyesi o kadar "normal" gelir. Soslar, hazır meyve suları, meyveli yoğurtlar ve gazlı içecekler damağı tatlıya ayarlı tutar. Günlük şekerini şu hesaplayıcıyla görebilirsin.
6. Can sıkıntısı
Uzun bir mesai öğleden sonrası ya da dizi karşısında geçen bir akşam atıştırmayı çağırır. Ellerini başka bir şeyle meşgul et.
7. Aslında açlık
Bir tabak yumurta ya da bir elma şu an iyi gelir mi? Evet ise açsın, gerçek bir öğün ye. Sadece pasta olur diyorsan bu bir kriz, yukarıdaki adımlar işe yarar.
Doktora ne zaman danışmalı?
Diyabetin varsa, kan şekerini etkileyen ilaç kullanıyorsan, titreme ya da baş dönmesi yaşıyorsan veya yeme bozukluğu geçmişin varsa bir doktor ya da diyetisyenle konuş. Tatlı isteğine aşırı susama, sık idrara çıkma ya da açıklanamayan kilo kaybı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden doktora git.
Kısa cevaplar
Tatlı krizine ne iyi gelir?
Yavaş nefes, 15 dakikalık yürüyüş, bir bardak su ya da şekersiz çay, diş fırçalamak ve ortam değiştirmek kriz anında işe yarar. Atıştırmalık olarak meyve, sade yoğurt ve meyve, birkaç hurma ve ceviz ya da bir kare bitter çikolata iyi seçeneklerdir.
Tatlı krizi ne kadar sürer?
Tek bir kriz genelde yükselir, zirve yapar ve birkaç dakika içinde söner, özellikle başka bir şeye geçersen. Eklenmiş şekeri azaltınca çoğu kişi krizlerin bir ila üç hafta içinde zayıfladığını fark eder.
Tatlı krizi bir eksiklik belirtisi mi?
Sağlıklı kişilerde tek bir vitamin ya da mineral eksikliğinin tatlı isteğine yol açtığına dair güçlü bir kanıt yok. Uyku, stres, alışkanlık ve düzensiz öğünler çok daha sık sebep. Eksiklikten şüpheleniyorsan kendi başına takviye almak yerine doktorundan kan tahlili iste.
Gece tatlı krizi neden olur?
Akşam yorgunluk, günün stresi, ekran karşısında can sıkıntısı ve yemekten sonra tatlı yeme alışkanlığı üst üste biner. Kısa uyku da ertesi gün kalorili yiyecekleri daha çekici hale getirir.
Okumaya devam et
- Şeker nasıl bırakılır? Kendini zorlamadan 4 aşamada şekeri azaltmak
- Şekerin zararları: fazla eklenmiş şeker vücutta neye yol açabilir?
- Yemekten sonra tatlı isteği: neden olur, nasıl azalır?
- Şeker detoksu nasıl yapılır? 7 günlük sade plan (kontrol listesiyle)
- Şekersiz beslenme nasıl olur? Başlangıç rehberi ve örnek bir gün
- Günlük şeker ihtiyacı: günde kaç gram şeker fazla? (Hesaplayıcı)